Woord & Dienst november 2014 / God is boos!

Al ruim twintig jaar staat in mijn boekenkast een bijbeltje waarvan twee pagina’s aan elkaar geniet zijn. Een herinnering aan een groepssessie op het theologisch seminarium Hydepark waarin we een verhaal uit de Bijbel mochten verwijderen dat er volgens ons niet in paste.
Ongetwijfeld was de opdracht bedoeld om het gesprek over lastige verhalen op gang te brengen – en dat deed het zeker ook – maar ik herinner me vooral dat we ons afvroegen of we zomaar bijbeltjes mochten vernielen. Veiligheidshalve koos ik dus niet voor de schaar of voor lijm of plakband, maar voor nietjes. Die konden er vast wel weer uit, ondanks het flinterdunne papier.
Maar ze zitten er nog steeds. En misschien wel doordat het bijbeltje door de nietjes niet meer lekker dichtvalt op die plek, blijft het verhaal mijn aandacht trekken.

Het had het verhaal geweest kunnen zijn van een ziedende God. Een God die de mens in zinderende woede klein en waardeloos maakt, die hem vertrapt omdat-ie nergens voor deugt en die kennelijk niet maalt om een schepseltje meer of minder. Het had het verhaal geweest kunnen zijn van God die gewapend met zuur en zwavel Sodom en Gomorra te lijf gaat, van God die de enkeling om een ogenschijnlijk licht vergrijp in een zoutpilaar verandert – of onder de tram laat lopen – en die de betreffende zonde ook nog eens de kinderen en kleinkinderen nadraagt. Verhalen die je niet wílt verteren omdat ze indruisen tegen het beeld dat in datzelfde boek neergezet wordt en waartoe je je het liefst zou beperken: het beeld van de God die alles met de mantel der liefde bedekt, al dan niet omdat een deel van hemzelf al geboet heeft voor wat de menselijke natuur nu eenmaal vermag. En in het verlengde daarvan misschien het beeld van een God die klaarstaat als wij roepen en die we naar believen voor onze karretjes kunnen zetten.

Enigszins karikaturaal gesteld, is dit het spanningsveld waarin we ons begeven in deze Woord & Dienst. Gods woede, met alles wat daarin vrijwel automatisch meekomt – van oordeel en schuld tot recht en verzoening. Van de vraag of het beeld van Gods woede niet tot gevaarlijke projecties leidt, tot Gods boosheid in de Bijbel en de biecht als heilzaam ritueel. Hoe dan ook een ongemakkelijk thema. Een thema ook dat zich om de zoveel tijd kan blijven aandienen, als een allergie die met zekere regelmaat jeuk veroorzaakt. Aandacht voor pagina’s in de geschiedenis van God en mensen die nooit lekker dichtvallen.

Dick Vos

>> Bekijk de inhoudsopgave van dit nummer
>> Lees het gratis artikel: ‘Oordeel, vergeving en verzoening’

>> Neem een Proefabonnement!

 

Andere nummers