Hoeveel geld mag je op je rekening hebben bij de Wederkomst? Deze vraag wordt niet beantwoord in dit nummer van Woord & Dienst. De vraag geeft echter wel aan dat het uitmaakt welk perspectief je kiest als het gaat over geld. Is het een noodzakelijk kwaad – de wortel van alle kwaad wellicht? Is het een doel op zich? Of is het een middel – schaars – waarvan we steeds opnieuw moeten bedenken hoe we het optimaal inzetten? Waarmee de vraag verschuift. Want wat is dan optimaal? Noodzakelijk is geld in ieder geval. Daar ontkomen we niet aan, zo is onze maatschappij ingericht.

Voor een econoom neemt professor Arjo Klamer een bijzonder standpunt in. Geld is waardeloos, schrijft hij met zoveel woorden. Als het gaat om wat werkelijk van waarde is, speelt geld een ondergeschikte rol. Het hebben van geld en status geeft geen voldoening. Uiteindelijk geeft alleen dát voldoening, wat samenhangt met doelen die we bewust of onbewust nastreven. En daarin kan het om liefde of vriendschap gaan, maar ook over het geloof.
Piet Schelling ondergraaft het misverstand dat geld de wortel is van alle kwaad. In de Bijbel ligt dat veel genuanceerder. Rijkdom is zelfs een zegen. Waarmee het dan direct een goede gave is, en dat schept verplichtingen. Die zegen activeert het besef dat wie heeft, deelt met wie niet heeft. Onwillekeurig herinnert dit me aan een uitspraak van wijlen professor Gerrit de Kruijf: ‘Ik houd van geld; ik geef het graag uit’. Waaraan, dat vertelt het verhaal niet. Het bovenstaande biedt nog de mogelijkheid om te denken: mooi gezegd, dominee. Hoeveel dichter het op de huid komt wanneer het om onze eigen portemonnee gaat, blijkt uit het stuk van drie Nederlandse leden van de Iona Community. Jaarlijks dienen de leden hun huishoudboekjes aan elkaar voor te leggen. Het blijkt een heilzame plicht te zijn.

Is de tendens van dit nummer niet wat elitair in een tijd waarin de kosten van het levensonderhoud sneller stijgen dan de uitkeringen en lonen, de voedselbanken de vraag niet meer aankunnen, de schuldenproblematiek de pan uitrijst en dominees zich niet kunnen laten beroepen omdat hun hypotheek onder water staat? Misschien. Anderzijds relativeert onze insteek the struggle for life misschien iets; het gevecht dat voornamelijk om geld draait wanneer we de kranten moeten geloven. Per slot van rekening stelde oud-minister Jan Pronk zonder ook maar een moment te aarzelen toen hem gevraagd werd wie die rijken nu waren waarover hij het had: ‘Nou, iedereen die meer verdient dan 2 dollar per dag’. Het maakt nogal uit welk perspectief je kiest als het gaat over geld.

>> Bekijk de inhoudsopgave van dit nummer
>> Lees het gratis artikel: ‘Geld: goede vriend of slechte meester?’

 

Andere nummers