Woord & Dienst februari 2016 / Literatuur

‘Lezen is denken met andermans hoofd.’
Dat regeltje spookte zo nu en dan door míjn het hoofd in de aanloop naar deze editie van Woord & Dienst. Kennelijk was ik het eens tegengekomen en had het zoveel indruk gemaakt dat het opdook in toepasselijke context. Vermoedend dat het een uitspraak kon zijn van een of andere beroemdheid, riep ik de hulp in van Google. En jawel, het bleek een quote van filosoof Arthur Schopenhauer.

Hoewel dit niet de eerste de beste is, bleken al de lees-quotes die ik vervolgens in beeld kreeg ook hoogst interessant. De meeste bleken ook te raken aan aspecten die her en der naar voren komen in de thema-artikelen. Lezen is als een venster op de wereld. En waar literatuur zich richt op existentiële vragen, verbreedt en nuanceert lezen het perspectief. Jean-Paul Sartre vatte dat samen met: ‘een boek lezen, betekent het herschrijven’. ‘Na drie dagen zonder lezen, wordt praten smakeloos’, schijnt men in China te zeggen. ‘Schrijven is zelfbevestiging, lezen zelfverloochening’ komt van J. Gresshof, een Nederlandse schrijver en dichter uit het begin van de vorige eeuw. Schopenhauer blijkt op dit gebied trouwens echt zijn best te hebben gedaan. ‘Elk enigszins belangrijk boek moet men tweemaal achtereen lezen’ wordt ook aan hem toegeschreven, net als ‘het zou goed zijn boeken te kopen, als men de tijd om ze te lezen erbij kon kopen’.

Uiteraard kwamen ook de nodige andersoortige wijsheden voorbij. Confucius relativeerde het lezen door te stellen: ‘het is beter een mijl te reizen dan om duizend boeken te lezen’. Kees Stip wist: ‘lezen is ontdekken dat anderen al hebben opgeschreven wat jij denkt’, en Winston Churchill – die in 1953 de Nobelprijs voor de literatuur ontving – verzuchtte: ‘ik heb al zoveel gelezen over roken, dat ik gestopt ben met lezen’. Speciaal voor uitgevers leerde de Vlaamse satiricus Johan Anthierens: ‘waarom er zoveel geschreven wordt? Omdat je boeken kunt kopen zonder ze te lezen.’ (Dick Vos, eindredacteur)

>> Bekijk de inhoudsopgave van dit nummer

>>Neem een (proef)abonnement!

Andere nummers