Woord & Dienst april 2016 / Vluchtelingen

‘Vluchten kan niet meer’ klonk het op de redactie in de aanloop naar dit nummer. En voor het gemak ga ik er maar vanuit dat iedereen op z’n minst de eerste regel van dit lied van Annie M.G. Schmidt en Harry Bannink uit z’n geheugen kan opdiepen: ‘Vluchten kan niet meer, ‘k zou niet weten hoe’.

In wezen vat die tekstregel precies samen hoe we ervoor staan. We kunnen er niet voor weglopen, we kunnen onze ogen er niet voor sluiten en we kunnen onze koppen niet in het zand steken. We hebben er gewoon mee te schaften – met mensen die ons om gastvrijheid bidden omdat er elders geen thuis meer is en die ons om bescherming smeken omdat er elders geen recht meer heerst. Of ze nu op Lesbos staan of in Ter Apel.
Wanneer we de geluiden in de kerkelijke gelederen proeven, lijkt de Nederlandse christenheid overwegend van mening dat we een dergelijk appel niet mogen negeren. De regel dat naast de weduwe en de wees de vreemdeling bescherming geboden moet worden, is sterk. En daarbij: wat je gedaan hebt voor de minsten, dat ‘heb je voor mij gedaan’.
Maar is de steeds verder marginaliserende kerk hierin een uitzondering, in een wereld waarin de democratische meerderheid ‘grenzen dicht’ en ‘vol is vol’ bepleit? Toen ik dit een groep vrijwilligers voorlegde, werd me te verstaan gegeven dat dat een misvatting is. Door de overmatig eenzijdige aandacht in de pers lijkt het er misschien op dat een groot deel van de Nederlanders ‘tegen’ is, in de praktijk overheersen compassie, gastvrijheid en humaniteit, wat uit tal van voorbeelden mag blijken. Dat is niet een specifiek kerkelijke hobby, werd me uitdrukkelijk te verstaan gegeven.

‘Hoe ver moet je gaan?’ – een regel uit hetzelfde lied. Hoe de wereldpolitiek zich beweegt als het om de migratiestromen gaat en welke schaduwzijden het verdrag met Turkije heeft, de grote thema’s komen overal al aan de orde. Wij concentreren ons in dit nummer vooral op kerk en christenen in de hulp aan vluchtelingen in Nederland. Wat zijn onze uitgangspunten, wat moeten we doen en wat kunnen we doen? En zo we dat al willen: waarin kunnen we ons onderscheiden als kerken?
Ook op een ander niveau geldt: ‘Hoe ver moet je gaan?’ Onze draagkracht is altijd beperkt – individueel, maar ook als groep. Hoeveel ellende kun je aan? Waar trek je een grens? In deze editie van Woord & Dienst ook aandacht voor hobbels en valkuilen. Dick Vos, eindredacteur

> Bekijk de inhoudsopgave van dit nummer
>> Tomáš Halík over de kracht van vragen

>>> Neem een (proef)abonnement!

Andere nummers